Dikkat edilmesi gereken işaretler
- Omuz yüksekliklerinde fark
- Bir kürek kemiğinin daha belirgin görünmesi
- Bel boşluklarında asimetri, kalçanın bir tarafa kaymış görünmesi
- Öne eğilince sırtın bir tarafında kabarıklık (kaburga kamburu)
- Kıyafetlerin bir tarafa kayması, etek veya pantolon boyunun eşit durmaması
- Yetişkinlerde sırt veya bel ağrısı ve uzun ayakta durunca yorulma
Nedenleri ve risk faktörleri
Skolyozun en yaygın tipi olan idiyopatik skolyozda belirli bir neden bulunmaz; kötü oturmanın ya da ağır çanta taşımanın skolyoza yol açtığı düşüncesi doğru değildir. Daha az sıklıkta doğumsal omurga farklılıkları, kas ve sinir sistemi hastalıkları ya da yetişkinlikte omurgadaki yaşa bağlı değişiklikler skolyoza neden olabilir. Eğriliğin en hızlı ilerleyebildiği dönem, büyümenin hızlı olduğu ergenlik yıllarıdır. Bu nedenle çocuklarda erken fark etmek ve hekim önerisiyle düzenli takip, tedavi seçeneklerini belirlemede önemlidir. Büyüme tamamlandıktan sonra hafif ve orta derecedeki eğrilikler genellikle çok yavaş seyreder.
- Ailede skolyoz öyküsü
- Kız çocuklarında ilerleme eğiliminin daha fazla olması
- Hızlı büyüme dönemi (ergenlik)
- Yetişkinlerde omurgada yaşa bağlı değişiklikler
- Bazı kas ve sinir sistemi hastalıkları
Skolyozda nasıl çalışıyorum?
Fizyoterapi, ortopedi hekiminizin takibinin yerine geçmez; onunla birlikte yürür. Korse gerekip gerekmediğine ve ameliyat kararına hekiminiz karar verir.
Değerlendirme
Duruşunuzu, omuz-kalça dengesini, öne eğilme testini, omurga hareketliliğini ve kas gücünü değerlendiriyorum. Varsa röntgen ve hekim raporlarınızdaki eğrilik derecesini ve takip planını birlikte gözden geçiriyoruz.
Egzersiz tedavisi
Eğriliğin yönüne ve tipine göre planlanan, nefes ve duruş düzeltmesini içeren skolyoza özgü egzersizler öğretiyorum. Amaç, gövde kaslarını dengeli şekilde güçlendirmek ve düzeltilmiş duruşu günlük hayata taşımak.
Manuel terapi
Özellikle ağrısı olan yetişkinlerde, gergin kas ve eklemlere yönelik yumuşak doku ve mobilizasyon teknikleri ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir. Manuel terapi eğriliği düzeltmez; egzersizi destekleyen bir araç olarak kullanıyorum.
Eğitim
Skolyozun ne olduğunu, spor yapmaya devam etmenin genellikle güvenli ve faydalı olduğunu, korse kullanılıyorsa uyumun önemini aile ve hastayla birlikte konuşuyoruz.
Kaç seans sürer?
Skolyozda fizyoterapi kısa bir kür değil, düzenli ev egzersiziyle süren bir süreçtir. Genellikle ilk haftalarda egzersizleri doğru öğrenmek için daha sık, sonra aralıklı kontrol seanslarıyla ilerliyoruz. Seans sayısı yaşa, eğriliğin derecesine ve hekiminizin takip planına göre değişiyor.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Size öğretilen egzersizleri her gün kısa ama düzenli yapın; düzenlilik süreden daha önemli.
- Çocuğunuzun spor yapmasını kısıtlamayın; hekiminiz aksini söylemedikçe aktif kalmak faydalıdır.
- Büyüme döneminde hekiminizin önerdiği kontrol aralıklarını aksatmayın.
- Korse önerildiyse günlük kullanım süresine uymaya özen gösterin.
Önce doktora başvurmanız gereken durumlar
Aşağıdaki durumlarda fizyoterapiden önce ya da fizyoterapiyle birlikte bir ortopedi hekimine başvurun:
- Skolyoz ilk kez fark edildiyse ve henüz hekim değerlendirmesi yapılmadıysa
- Büyüme döneminde eğriliğin kısa sürede belirgin şekilde arttığının görülmesi
- Çocukta şiddetli ya da geceleri uyandıran sırt ağrısı
- Bacaklarda uyuşma, güçsüzlük ya da yürüme bozukluğu
- İdrar veya dışkı kontrolünde değişiklik
- Nefes darlığıyla birlikte ilerleyen eğrilik
Sık sorulan sorular
Skolyoz egzersizle düzelir mi?
Skolyozu olan çocuk spor yapabilir mi?
Yetişkinlikte skolyoz için fizyoterapi faydalı mı?
Korse kullanırken fizyoterapi alınabilir mi?
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve muayenenin yerini tutmaz. Belirtileriniz ağır ya da hızla kötüleşiyorsa önce bir hekime başvurun.