Bel fıtığının tipik belirtileri
- Belde, bazen tek taraflı ve derinden hissedilen ağrı
- Kalçadan bacağa, çoğu zaman diz altına kadar inen ağrı
- Bacakta ya da ayakta uyuşma, karıncalanma veya yanma
- Öne eğilme, uzun oturma, öksürme ya da hapşırmayla artan ağrı
- Sabahları ya da uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra belirgin tutukluk
- Bazı kişilerde ayak bileği veya başparmakta güç kaybı
Nedenleri ve risk faktörleri
Disk, yıllar içinde su kaybeder ve dış halkasında küçük yırtıklar oluşabilir; fıtık çoğu zaman tek bir hareketle değil, bu yavaş sürecin üzerine gelen bir yükle ortaya çıkar. MR'da görülen fıtığın büyüklüğü, ağrının şiddetiyle her zaman örtüşmez; ağrısı olmayan pek çok kişinin MR'ında da disk değişiklikleri görülür.
- Uzun süre oturarak çalışmak ve gün içinde az hareket etmek
- Sık ve tekrarlayan öne eğilip kaldırma gerektiren işler
- Sigara kullanımı ve düşük genel kondisyon
- Fazla kilo ve gövde kaslarının zayıflığı
- Ailede bel fıtığı öyküsü
Bel fıtığında nasıl çalışıyorum?
Amacım yalnızca ağrıyı bastırmak değil; hangi hareketlerin ağrınızı artırıp azalttığını bulmak ve belinizi günlük hayatınızın yüküne yeniden alıştırmak.
Değerlendirme
İlk seansta ağrının nasıl başladığını, gün içinde nasıl değiştiğini ve sizi en çok neyin zorladığını konuşuyoruz. Hareket testleri, sinir germe testleri, refleks, his ve kas gücü kontrolüyle sinir kökünün ne kadar etkilendiğini değerlendiriyorum. Varsa MR ve doktor raporlarınızı birlikte okuyoruz.
Manuel terapi
Ağrılı dönemde omurga ve kalça çevresine uyguladığım eklem mobilizasyonu ve yumuşak doku teknikleri, hareketi rahatlatmaya ve egzersize başlamayı kolaylaştırmaya yardımcı olur. Bacağa yayılan ağrıda nöral mobilizasyon da planın parçası olabilir.
Egzersiz tedavisi
Ağrıyı azaltan yönde yapılan hareketlerle başlayıp gövde ve kalça kaslarını güçlendiren, kademeli artan bir program oluşturuyoruz. Evde düzenli yapacağınız egzersizler tedavinin en önemli parçası.
Eğitim
Fıtığın ne anlama geldiğini, ağrı ile doku hasarının aynı şey olmadığını, oturma ve kaldırma alışkanlıklarını ve ağrı artarsa ne yapacağınızı konuşuyoruz. Hareketten korkmak iyileşmeyi yavaşlatabiliyor.
Kaç seans sürer?
Kesin sayıyı ilk değerlendirmeden sonra söyleyebiliyorum. Genellikle haftada 2–3 seansla başlayıp ilerledikçe seans aralığını açıyoruz; pek çok kişi için toplam 6–12 seans arası gerçekçi bir aralık. Şikâyetin ne kadar süredir var olduğu, sinir bulguları ve egzersizlere düzenli devam etmeniz bu süreyi değiştirir.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Yatak istirahatini uzatmayın; ağrının izin verdiği ölçüde kısa yürüyüşlerle hareketli kalın.
- Uzun oturmayı 30–45 dakikada bir kalkıp birkaç dakika yürüyerek bölün.
- Yerden bir şey alırken dizlerinizi bükün ve yükü vücudunuza yakın tutun.
- Ağrıyı belirgin biçimde artıran ya da bacağa yayan hareketlerden, değerlendirme yapılana kadar kaçının.
Önce doktora başvurmanız gereken durumlar
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa fizyoterapiden önce vakit kaybetmeden bir hekime, gerekirse acil servise başvurun:
- İdrar ya da dışkı kontrolünde bozulma, idrar yapamama
- Kasık, makat veya iç bacak bölgesinde uyuşma (eyer bölgesi uyuşması)
- Bacakta hızla artan güç kaybı, ayağın düşmesi
- Düşme veya kaza sonrası başlayan bel ağrısı
- Ateş, açıklanamayan kilo kaybı ya da geçmişte kanser öyküsüyle birlikte olan ağrı
- Dinlenmekle ve pozisyon değiştirmekle hiç azalmayan, gece artan ağrı
Sık sorulan sorular
Bel fıtığı ameliyatsız iyileşir mi?
Fizyoterapiye başlamak için MR gerekli mi?
Bel fıtığında yürüyüş yapmak zararlı mı?
Ameliyat olduysam fizyoterapi alabilir miyim?
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve muayenenin yerini tutmaz. Belirtileriniz ağır ya da hızla kötüleşiyorsa önce bir hekime başvurun.