Tipik belirtiler
- Yürürken, merdiven çıkıp inerken ya da uzun ayakta kalınca artan diz ağrısı
- Sabah kalkınca ya da uzun oturduktan sonra kısa süren tutukluk
- Dizde çıtırtı, sürtünme hissi
- Zaman zaman şişlik
- Dizi tam bükme veya düzleştirmede kısıtlılık
- Sandalyeden kalkarken ve çömelirken zorlanma
Nedenleri ve risk faktörleri
Kireçlenme yalnızca yaşa bağlı bir aşınma değil; eklemin tamamını etkileyen ve birçok etkenin birlikte rol oynadığı bir süreçtir. Röntgendeki görünüm ile hissedilen ağrı her zaman örtüşmez; ileri görünümlü bir dizde az ağrı, hafif görünümlü bir dizde belirgin ağrı olabilir. Kas gücü, kilo ve aktivite düzeyi gibi değiştirilebilir etkenler, belirtiler üzerinde önemli rol oynar. Bu da iyi bir haber: yaşınızı ve röntgeninizi değiştiremesek de, bu etkenler üzerinde birlikte çalışabiliyoruz.
- İlerleyen yaş
- Fazla kilo
- Geçirilmiş diz yaralanmaları ve menisküs ameliyatları
- Uyluk kaslarında zayıflık
- Ailede kireçlenme öyküsü ve bacak dizilim farklılıkları
Diz kireçlenmesinde nasıl çalışıyorum?
Kıkırdağı eski haline döndürmek mümkün değil; ama ağrıyı azaltmak, dizi güçlendirmek ve sevdiğiniz aktivitelere devam etmenizi sağlamak çoğu zaman mümkün.
Değerlendirme
Dizinizin hareket açıklığını, şişliğini, kas gücünü, yürüyüşünüzü ve sandalyeden kalkma, merdiven gibi günlük işlevlerinizi değerlendiriyorum. Sizin için önemli olan hedefleri, örneğin yürüyüş mesafesi ya da torunla oyun oynamak, birlikte belirliyoruz.
Manuel terapi
Diz ve kalça çevresine uyguladığım eklem mobilizasyonları ve yumuşak doku teknikleri, tutukluğu azaltmaya ve egzersize daha rahat başlamanıza yardımcı olabilir. Kalıcı etki için egzersizle birlikte kullanıyorum.
Egzersiz tedavisi
Uyluk, kalça ve baldır kaslarını güçlendiren, hareket açıklığını koruyan ve dengeyi geliştiren bir program uyguluyoruz. Program eklemi zorlamayacak şekilde başlayıp kademeli artar; yürüyüş, bisiklet veya suda egzersiz gibi aktivitelere dönüşü planlıyoruz.
Eğitim
Kireçlenmenin ne olduğunu, hareket etmenin eklemi aşındırmadığını, ağrılı günlerde aktiviteyi nasıl ayarlayacağınızı ve kilo yönetiminin önemini konuşuyoruz. Gerekirse baston kullanımı ve ev içi düzenlemeler hakkında öneri veriyorum.
Kaç seans sürer?
Kireçlenme uzun soluklu bir durum; bu yüzden hedefim sizi uzun süre seansa bağlamak değil, kendi programınızı güvenle sürdürebileceğiniz noktaya getirmek. Pek çok kişi için haftada 2 seansla 6–12 seanslık bir dönem ve ardından düzenli ev egzersizi gerçekçi bir çerçeve. Kesin plan değerlendirmeye bağlı.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Ağrılı günlerde bile tamamen hareketsiz kalmayın; kısa ve sık yürüyüşler yapın.
- Sandalyeden ellerinizi kullanmadan yavaşça kalkıp oturmayı günde birkaç tekrar yapın.
- Uzun oturmayı bölün; dizinizi arada birkaç kez bükerek açın.
- Merdivende çıkarken sağlam, inerken ağrılı bacakla önce adım atın ve tırabzandan destek alın.
Önce doktora başvurmanız gereken durumlar
Aşağıdaki durumlarda fizyoterapiden önce bir hekime başvurun:
- Kızarık, sıcak, belirgin şiş diz ve ateş
- Düşme veya darbe sonrası dizin üzerine basamama
- Baldırda ağrılı şişlik ve kızarıklık
- Dinlenmekle geçmeyen, geceleri artan şiddetli ağrı
- Dizin kilitlenip hareket ettirilememesi
- Açıklanamayan kilo kaybı ya da genel halsizlikle birlikte olan eklem ağrısı
Sık sorulan sorular
Diz kireçlenmesi fizik tedaviyle geçer mi?
Diz kireçlenmesinde yürüyüş zararlı mı?
Protez ameliyatı olmadan önce fizyoterapi faydalı mı?
Hangi egzersizleri yapmamalıyım?
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve muayenenin yerini tutmaz. Belirtileriniz ağır ya da hızla kötüleşiyorsa önce bir hekime başvurun.